روزه گفت : چون آفتاب فرو شود روزه بگشاى و آنگاه ترا طعام و شراب خوردن مباح است تا آنگاه كه خيط ابيض از خيط اسود هويدا شود يعنى رسن سپيد از رسن سياه من در شب برخاستم و دو رسن پيش خود نهادم درو مىنگريدم گاهى بر من مشتبه مىشد و گاهى پيدا ميگشت من بيامدم و رسول را خبر دادم بخنديد و مرا گفت : يابن حاتم نميدانى كه مراد بابيض بياض صبح است از سواد شب و صبح دو است صبح صادق است و صبح كاذب ؛ صبح صادق را مستطير خوانند براى آنكه چون برآيد روشنى او پيدا شود و پراكنده شود چون اين صبح باشد تناول طعام حرام بود و صبح كاذب را مستطيل خوانند و آن روشنائى بود بر درازنا مانند دنبال گرگ پس از آن باريك شود آن را حكمى نيست در شرع ، عند آن نماز فريضه نشايد كرد و طعام و شراب حرام نشود و پيغمبر صلى اللّه عليه و آله گفت لا يمنعكم من السحور أذان بلال و لا الصّبح المستطيل و لكنّ الصّبح المستطير . [ وَ لا تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَقْرَبُوها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آياتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ] مقاتل و كلبى گفتند : آيت در حقّ جماعتى آمد كه ايشان اعتكاف گرفتندى چون ايشان را حاجت بودى بيامدندى و با زنان مقاربت كردندى و غسل كردندى و با مسجد شدندى خداى تعالى ايشان را نهى كرد و گفت : مباشرت مكنيد با زنان خود چون شما اعتكاف گرفته باشيد در مسجدها ، آن احكام كه گفته شد در باب روزه و اعتكاف حدّهاى خداى است پيرامن آن مگرديد و نزديك آن مشويد خداى تعالى همچنانكه اين حدود را و احكام را بيان كرد آيات خود را كه ادلّهء شرع است بر احكام حلال و حرام بيان كند و هويدا گرداند از بهر مردمان تا باشد كه ايشان متّقى شوند و از معاصى اجتناب نمايند ، اعتكاف جز در چهار مسجد روا نباشد با شرائطى ديگر مسجد حرام و مسجد رسول بمدينه و مسجد كوفه و مسجد بصره . علىّ بن الحسين عليهما السّلام روايت كند از پدرش كه رسول صلى اللّه عليه و آله گفت كه : هر كه او در عشر ماه رمضان اعتكاف گيرد همچنان بود كه دو حجّ و دو عمره كرده . شهر بن حوشب گفت كه : مراد بحدود اللّه فرائض اللّه است . ضحاك گفت : معصية اللّه و در لغت بمعنى منع بود .